Wie was Junius ?

Hadrianus Junius (1511-1575) is een van de grootste Hollandse geleerden voor de oprichting van de eerste universiteit in Nederland (Leiden) in 1575. Hij is ook de grootste geleerde afkomstig uit Hoorn. Junius ging naar school in Hoorn en Haarlem, studeerde, promoveerde, werkte in Italië en woonde in Frankrijk en Engeland.

Uiteindelijk settelde hij zich in Haarlem, waar hij tweemaal in het huwelijk trad en een gezin stichtte. Zijn tweede echtgenote was een zuster van de beroemde Kenaus Simons dr. Hasselear. Junius stond dicht bij belangrijke diplomaten en edellieden. Hij was arts, privédocent en rector. Hij schreef Latijnse en Griekse gedichten, emblemen en woordenboeken. En hoewel hij ook traktaten over paddenstoelen en Griekse kalenders schreef, was hij vooral actief als uitgever van klassieke Latijnse en Griekse werken, die hij voorzag van commentaren en soms vertalingen. Later in zijn leven maakte hij naam met zijn belangrijke cultuurhistorische boek over het gewest Holland: Batavia.

Junius leefde in de woelige periode van de Protestantse Hervorming, burgeroorlogen in Frankrijk en onenigheid in het Engelse koninkrijk. Hij was ooggetuige van het begin van de Nederlandse opstand. In al het politieke geweld verloor hij tot tweemaal toe zijn bibliotheek vol boeken en handschriften.

Junius was zeer begaan met het lot van zijn leerlingen en collega’s. Hij mocht graag een goed woordje doen voor zijn studenten en zijn vele brieven laten zien hoeveel hij deed voor collega-geleerden. Hij onderhield contact met internationaal bekende geleerden, maar hij stond ook op goede voet met kunstenaars, schrijvers, artsen en geleerden uit de regio West-Friesland. Als geschiedschrijver van Holland was hij verknocht aan het gewest, waarvan hij de roemrijke hoogtepunten tot in de kleinste details besprak. Daarbij legde hij een grote interesse aan de dag voor de cultuur in heden en verleden.
Met zijn grote belangstelling voor kennis en cultuur is Junius de beste beschermheilige van het JuniusFonds.

(Dr.) Dirk van Miert, Huygens Institute for the History of the Netherlands - KNAW (Royal Netherlands Academy of Arts and Sciencespresentatie